W starożytnym greckim mieście Irenopolis (Εἰρηνούπολις), położonym na terenie dzisiejszej wsi Topraktepe, w dystrykcie Ermenek, w prowincji Karaman w południowej Turcji, archeolodzy odkryli pięć bizantyjskich bochenków chleba, zachowanych w wyjątkowo dobrym stanie. Jeden z nich nosi grecką inskrypcję, obok której widnieje wizerunek Chrystusa Zbawiciela.

            Według ekspertów znalezisko to stanowi rzadkie świadectwo życia duchowego i kulturowego chrześcijańskiej ludności Anatolii we wczesnym średniowieczu.

            Wszystkie pięć bochenków jest zwęglonych, jednak zachowały one swój pierwotny kształt oraz liczne szczegóły. Ich powstanie datuje się na VII–VIII wiek n.e. Archeolodzy przypuszczają, że przetrwały w tak dobrym stanie dzięki szczególnym warunkom, które zahamowały procesy ich rozkładu.

            Jeden z bochenków wyróżnia się starannie wykonanymi zdobieniami. Na jego powierzchni znajduje się grecka inskrypcja, której tłumaczenie brzmi: „Z wdzięcznością dla Jezusa”. Obok niej umieszczono wizerunek Chrystusa przedstawionego jako siewcę lub rolnika. Na pozostałych czterech bochenkach widoczne są natomiast znaki krzyża.

            Zdaniem badaczy znaleziska te mogły mieć związek z wczesnochrześcijańską praktyką liturgiczną i prawdopodobnie służyły do celów eucharystycznych. Nie można jednak na podstawie samych symboli przesądzić o dokładnym przeznaczeniu odnalezionych bochenków, tym bardziej – jak wykazały wyniki badań laboratoryjnych – do przygotowania chlebów użyta była mąka jęczmienna.

            Komunikat opublikowany przez władze prowincji Karaman Valiliği podała następnie turecka agencja prasowa Anadolu Ajansı (AA).

Źródło: 1,300-year-old breads with inscription, image of Jesus unearthed in Türkiye’s Karaman, „Türkiye Today”, 8 października 2025 r.