Asyryjskie partie działające w Syrii – Asyryjska Organizacja Demokratyczna, Asyryjska Partia Zjednoczona oraz Demokratyczna Partia Suraya – z zainteresowaniem i uznaniem przyjęły wydanie Dekretu nr /13/ z roku 2026 przez prezydenta Syrii na okres przejściowy, pana Ahmada asz-Szara’a, dotyczącego uznania praw kulturowych i obywatelskich syryjskich Kurdów. Uznajemy to za pozytywny i od dawna oczekiwany krok na drodze konstytucyjnego uznania praw narodowych i kulturowych syryjskich komponentów społeczeństwa.

Doceniając wydanie tego dekretu oraz składając gratulacje narodowi kurdyjskiemu w Syrii z okazji uzyskania tych praw – które nie byłyby możliwe bez wieloletniej walki i politycznego wysiłku Kurdów – uważamy jednak, że dekret w swojej obecnej formie pozostaje niepełny. Nie odnosi się on bowiem w sposób całościowy do kwestii różnorodności narodowej w Syrii, ograniczając ją wyłącznie do komponentów arabskiego i kurdyjskiego, z pominięciem pozostałych rdzennych narodowych wspólnot, na czele z Asyryjczykami.

Asyryjczycy stanowią jeden z najgłębszych historycznych korzeni Syrii i odegrali kluczową rolę w kształtowaniu jej cywilizacyjnej i kulturowej tożsamości. To oni nadali Syrii jej nazwę, a ich język był językiem Syrii przez długie stulecia. Jego wpływ pozostaje widoczny do dziś w nazwach wielu regionów oraz w lokalnych dialektach. Ponadto ich uczeni, lekarze, myśliciele oraz kadry kulturalne, literackie i administracyjne wnieśli fundamentalny wkład w budowę filarów syryjskiej cywilizacji na przestrzeni dziejów. Równolegle Asyryjczycy, poprzez swoją działalność polityczną i obywatelską, ponieśli liczne ofiary i prowadzili znaczące zmagania na rzecz wyzwolenia Syrii spod jarzma despotyzmu, będąc aktywną częścią rewolucji syryjskiej od jej początku w marcu 2011 roku.

My, partie i organizacje sygnatariusze niniejszego oświadczenia, ponawiając nasze poparcie dla Dekretu nr /13/, a także kierując się treścią jego pierwszego artykułu, który potwierdza, że syryjska tożsamość narodowa jest „różnorodna i zjednoczona”, oraz w zgodzie z artykułem siódmym Deklaracji Konstytucyjnej gwarantującym prawa językowe i kulturowe syryjskich komponentów, jak również z międzynarodowymi konwencjami dotyczącymi praw człowieka oraz praw komponentów i ludów rdzennych, wzywamy do uzupełnienia tego dekretu poprzez uznanie narodowych i kulturowych praw Asyryjczyków, jako wstępu do ich konstytucyjnego zagwarantowania i ochrony.

Prawa te obejmują:
• Konstytucyjne uznanie istnienia i tożsamości narodowej Asyryjczyków jako rdzennego komponentu Syrii oraz zagwarantowanie pełni ich praw narodowych (politycznych, kulturowych i administracyjnych) w ramach jedności Syrii jako państwa i narodu, wychodząc z założenia, że jest ona krajem wielonarodowym, wielowyznaniowym i wielokulturowym.
• Uznanie języka syriackiego za język narodowy oraz zagwarantowanie prawa do nauki i edukacji w tym języku.
• Ustanowienie asyryjsko-babilońskiego Nowego Roku (Akitu), obchodzonego 1 kwietnia, świętem narodowym.
• Wspieranie i promowanie asyryjskiej literatury i sztuki poprzez umożliwienie wydawania wyspecjalizowanych gazet i czasopism, tworzenie odpowiednich stowarzyszeń oraz przeznaczanie programów i czasu antenowego w państwowych mediach audiowizualnych poświęconych językowi i kulturze asyryjskiej.
• Zapewnienie sprawiedliwej reprezentacji Asyryjczyków w instytucjach państwowych, administracji publicznej oraz organach przedstawicielskich na szczeblu krajowym i lokalnym.

Budowa nowej Syrii, zerwanie z epoką despotyzmu oraz przywrócenie harmonii między państwem a jego wielonarodową i zróżnicowaną rzeczywistością nie są możliwe bez uznania pełnego spektrum syryjskiej mozaiki. To właśnie ono wzmacnia jedność kraju i stanowi fundament równego obywatelstwa, opartego na sprawiedliwości i niedyskryminacji wszystkich obywateli – zarówno jako jednostek, jak i wspólnot.

Syria, 18 stycznia 2026 r.

Asyryjska Organizacja Demokratyczna
Asyryjska Partia Zjednoczona
Demokratyczna Partia Suraya